Plecak czy biodrak?
Plecak jest podstawowym sprzętem turystycznym. Koniecznym, gdy wychodzimy w góry, wygodnym podczas miejskich spacerów, praktycznym w drodze do szkoły czy na zakupy. To, co zakładamy na plecy powinno nazywać się raczej biodrakiem, a nie plecakiem. Nazwa plecak odwołuje się do sposobu transportowania ciężaru, a nie do miejsca, gdzie ciężar jest umieszczony. Plecy tylko stykają się z powierzchnią plecaka natomiast najcięższą pracę wykonują właśnie biodra. To na nich spoczywa ciężar stabilnego przenoszenia dużych ładunków.
Materiały
Plecaki wykonane są najczęściej z Cordury, Nylonu lub Durontu. Ten drugi jest materiałem poliestrowym o splocie zapewniającym wysoką wytrzymałość na uszkodzenia i przetarcia, stworzonym z myślą o plecakach i torbach eksploatowanych w trudnych warunkach. Wielokrotna impregnacja poliuretanem sprawia, że posiada bardzo wysoką odporność na przemakanie. Występuje w dwóch wersjach: Duront Ripstop™ i Duront Diamond Ripstop™. Dzięki technice wielokrotnych splotów uzyskano w nich fakturę siatki lub diamentu, co dodatkowo zwiększa ich wytrzymałość. Plecaki wykonane z Durontu są niezwykle wytrzymałe na rozdarcia i przetarcia, bardzo odporne na przemakanie, lekkie, niezawodne w każdych warunkach. Z Durontu wykonane są między innymi plecaki nowej na rynku firmy - Bergson. Nylon również jest materiałem odpornym na wodę. Jego zaletą jest stosunkowo niska cena. Cordura natomiast to nowoczesny materiał wyższej jakości, odporny na rozciąganie, ścieranie, zachowujący swoje właściwości nawet w bardzo niskich temperaturach. Jej wysoka wytrzymałość pozwala na udzielenie długiej gwarancji na wyroby z niej uszyte.
Istotnym elementem plecaka jest wyściółka systemu nośnego plecaka, przylegająca do pleców i bioder turysty (np. AIR in-vent SQ MESH™). Dzięki jej specjalnej konstrukcji uzyskano skuteczną cyrkulację powietrza, a co za tym idzie optymalne chłodzenie pleców.
Ciekawe rozwiązanie stosuje się w małych plecakach, np. rowerowych. Ponieważ podczas jazdy rowerem ciężar plecaka rozkłada się inaczej niż podczas pieszej wędrówki, zaprojektowano specjalny rodzaj stelaża z siateczki (np. AIR-FLEX™ w plecakach rowerowych Bergsona). Rozkłada on ciężar równomiernie na całej powierzchni pleców, zapewniając jednocześnie ich pełną wentylację.
Plecaki miejskie
Popularność małych plecaków z roku na rok rośnie. Zastępują torebki i torby, są przydatne w mieście, podczas krótkich wycieczek, w podróży.
Małe plecaki idealnie nadają się do codziennego, miejskiego użytku: do szkoły, do pracy, na zakupy. Producenci podążają za modą projektując nowe kształty, wzory, kolory - pasujące do tego, co się aktualnie nosi. Najważniejsza jest jednak ich wygoda i trwałość.
Małe plecaki (o pojemności od 15 do 45 litrów, jedno, dwu lub trzykomorowe) mają nowoczesną konstrukcję, na którą składają się: pas biodrowy, pas piersiowy i miękkie wyścielenie pleców. Wewnątrz plecaków znajdują się funkcjonalne kieszenie oraz worki siatkowe i kompresyjne, które pozwalają (po włożeniu do nich drobniejszych przedmiotów) na utrzymanie porządku w plecaku, a także piórnik, etui na telefon komórkowy, organizer. Firmy oferujące plecaki wyspecjalizowały się tworząc specjalne plecaki przeznaczone dla entuzjastów różnych dyscyplin - narciarstwa, snowboardu, sportów rowerowych. Plecak taki jest bardzo praktyczny, pomieści więc np. buty narciarskie, z boku można dopiąć narty, z przodu deskę snowboardową a plecy usztywnia mata, na którą po wyjęciu można usiąść. Są też plecaki hikingowe, skałkowo-narciarskie, wspinaczkowe.
Ciekawym rozwiązaniem są tzw. kombajny - małe plecaki, które można łączyć z dużymi, dopinając je dodatkowym zamkiem. Zastosowań jest wiele. Lecąc samolotem, duży wkładamy do luku, mały - z podręcznymi drobiazgami - bierzemy do środka. Idąc na wycieczkę, duży plecak zostawiamy w miejscu biwakowania, a w teren udajemy się z małym.
Plecaki wyprawowo-trekkingowe
Plecak wyprawowo-trekkingowy powinien być przystosowany do wielogodzinnych, wyczerpujących wędrówek. Komfortowy i nieuciążliwy, lekki, wygodny i dobrze dopasowany.
Wśród plecaków wyprawowo - trekkingowych prym wiodą duże plecaki o pojemności od 55 do 90 litrów, ze stelażem wewnętrznym. Modele z aluminiowym stelażem zewnętrznym odchodzą powoli w zapomnienie. Plecaki z wewnętrznym stelażem pozwalają na optymalne rozłożenie ciężaru dzięki dostosowaniu budowy ich pleców do anatomii ciała człowieka. Poprzez liczne regulacje plecaki można przystosować do każdej sylwetki. Możliwość kontrolowania odchylenia plecaka od pleców turysty bez jego zdejmowania przydatna jest podczas marszu w terenie górskim, a sama regulacja trwa zaledwie kilka sekund.
Optymalne wyregulowanie systemu nośnego plecaka jest bardzo istotne. Szczególnie w przypadku dużych plecaków. Dzięki temu można znacznie zmniejszyć jego odczuwalny ciężar. W związku z tym, stosuje się różnego rodzaju systemy umożliwiające łatwe i precyzyjne wyregulowanie wysokości pasów barkowych (np. QFS™ (Quick Fit System).
Duże plecaki wyprawowe są bardzo pakowne. Posiadają kilka komór, kieszenie boczne, kieszenie w klapie, komin oraz mnóstwo praktycznych schowków i dodatkowych zasobników. Zasobniki można mocować w różnych miejscach plecaka. Najbardziej powszechne to kieszenie boczne lub kieszenie dopinane na szelkach z przodu plecaka. Zwiększają one pojemność i ilość przenoszonego ładunku. Na zewnątrz plecaków umieszczone są także zaczepy na czekany i kijki trekkingowe, troki do mocowania raków, elastyczne linki odblaskowe, kieszenie z elastyczną linką do mocowania szpeju, karimaty, śpiwora, namiotu itp. Niektóre modele mają kieszonkę na bidon czy telefon.
Coraz lepsze rozwiązania konstrukcyjne, postęp wśród technologii oraz materiałów stosowanych w produkcji sprzętu turystycznego pozwalają optymalizować jego parametry. Użytkownik nie ma już problemu z wyborem odpowiedniego modelu, dostosowanego do swojej sylwetki. Bogatą ofertę plecaków (od tych najmniejszych modeli miejskich po duże) wyprawowe oferują: Karrimor, Lowe Alpine, Mammut, Natalex, Pajak, Salewa, Wolf Gang, Alpinus oraz firma Bergson. Koszt dużego plecaka wynosi od 250 do 800 zł., małego, od 40 do 250 złotych.
Jak odpowiednio dostosować plecak wyprawowy?
1. Sprawdź, czy plecak posiada system nośny z możliwością regulacji. Jeżeli tak, dostosuj go do swojej wysokości i długości pleców (regulacja wysokości w zależności od wzrostu, regulowanie rozstawu pasów).
2. Wyjmij z rynienek obie listwy aluminiowe. Wygnij je lekko w literę S, odpowiadającą anatomicznemu kształtowi kręgosłupa. Zabezpiecz listwy nakładkami i wsuń w rynienki. Brak nakładek może być przyczyną uszkodzenia plecaka.
3. Zapakuj do plecaka zawartość o łącznej wadze 15 - 20 kg. Pakunki i przedmioty małe a ciężkie (butelki, konserwy) umieść w środkowej części worka plecaka, jak najbliżej pleców. Dno i szczyt plecaka wypakowuj przedmiotami lekkimi a sporymi objętościowo (śpiwór, odzież).
4. Załóż plecak przygotowany według powyższych wskazówek.
5. Dopasuj pas biodrowy.
Ułóż pas powyżej kości biodrowych a poniżej talii i zapnij go od przodu, regulując siłę nacisku na brzuch poprzez pasek z klamerką. Użyj pasków stabilizujących (wszytych na pasie biodrowym) dla dopasowania dołu plecaka na biodrach i przeniesieniu na nie maksymalnego obciążenia.
Katarzyna Gałuszka